ABET

 

Accreditation Board for Engineering and Technology, bir sivil toplum örgütü olup, Amerika'da ulusal bazda mühendislik eğitim programlarının akreditasyonu ile yetkili, mühendislik fakültelerinin uyması gereken kuralları belirleyen kuruluştur.

 

Ulusal Akreditasyon Sistemi

 

Gerek ülkemizde gerekse ABD dışındaki ülkelerde bu kuruluştan ABET kriterlerine göre eşdeğerlik almış programlar mevcuttur.

 

Diğer taraftan Mühendislik Değerlendirme Kurulu tarafından ülkemizde de uygulamaya konulan ve mühendislik derecesi veren programların akreditasyonunu hedefleyen ulusal akreditasyon sisteminin yapılandırılması amaçlanmaktadır.

 

ABET Nedir?

 

Accreditation Board for Engineering and Technology, Amerika'daki mühendislik fakültelerinin uyması gereken kuralları belirleyen kuruluştur. Amerika dışındaki mühendislik fakülteleri için de "eşdeğerlik" onayı veren kuruluş, mühendislik fakülteleri için belirlenen standartlar çerçevesinde hangi kurallara uyulup hangilerine uyulmadığını, fakültelere yolladığı uzmanların yazmış olduğu raporlar sonucunda belirler. Fakültelerde çok detaylı incelemelerde bulunan uzmanların raporları doğrultusunda her bölüm ayrı ayrı değerlendirilerek ABET ölçütlerinin uyduğu kısımlara göre derecelendirilir.

 

Uluslararası seviyede akreditasyon alınabilecek kaynaklar:

 

1- FEANI - Avrupa Mühendisleri Birliğinin akreditasyon sürecinden yararlanmak için YÖK formal bir başvuru yapmış olmasına rağmen politika ile eğitim süreçlerini birbirinden ayırt edemeyen Avrupa yaklaşımı nedeni ile bu süreç şimdilik bir seçenek oluşturmamaktadır. AT ile bütünleşmeyi amaç edinen ülkemiz politikaları gereği FEANI veya Avrupa kaynaklı akreditasyona başvurmak daha avantajlı olabilir.

 

2- Avrupa’daki mühendislik birliklerinden her bölüm için tek tek akreditasyon almak (Institution of Civil Engineers, Chemical Engineers, Aeronautical Engineers, Mining Engineers gibi).

 

Bu süreç üniversitemizde çok saçılmalara neden olacağı, bütünlüğü bozacağı ve pahalı olacağı için tercih edilmemelidir.

 

3- ABET A.B.D hükümeti tarafından mühendislik derecesi veren kurumları akredite etmeye yetkili tek kurumdur.

 

Akreditasyon kriterleri

 

Akreditasyon kriterleri sekiz ana başlık altında toplanmaktadır: öğrenciler, eğitim hedefleri, program çıktıları, meslek eğitimi, öğretim kadrosu, altyapı, kurum desteği ve parasal kaynaklar ile her bir programa özgü ölçütler. Akreditasyon dokümanında yer alan bu ölçütlere ilişkin olarak aşağıdaki hususların tüm programlar tarafından kesin olarak sağlanması beklenecektir.

ABET 2000 Mühendislik Kriterlerine göre akredite olacak programlar:

 

Mezunlarını mühendislik mesleğine girebilme ve sürdürübilme için hazırlığını garanti etmeli

Mühendislik eğitiminin sürekli gelişmesini sağlamalı

Mühendislik eğitiminde yeni ve yaratıcı yaklaşımları desteklemeli ve

Bu özellikleri kamuoyuna açıklamalıdır.

Akredite olacak programların sekiz kriteri sağlaması gerekmektedir.

 

1- Öğrenciler

 

Öğrenci ve mezunların kalite ve performans düzeyleri mühendislik programlarının değerlendirilmesinde önemli girdidir.

 

Kurum program hedeflerini sağlamak yönünde öğrencilerini yönlendirmeli, izlemeli ve değerlendirmelidir

 

2- Programın Eğitsel Amaçları

 

-Kurum misyonuna ve ABET kriterlerine bağlı olarak ayrıntılı bir eğitsel amaçlar listesi oluşturmalıdır.

-Eğitim amaçlarını belirleyen ve düzenli olarak değerlendiren bir yapı oluşturulmalıdır.

-Eğitim amaçlarını sağlayacak eğitim programı ve destekleyici süreçleri oluşturulmalıdır.

-Bir ölçme değerlendirme sistemi ile amaçlara ulaşım verimliğini ve program etkinliğini sürekli arttırmalıdır.

 

3- Program Çıktıları ve Değerlendirme

 

Programdan mezun olanların;

 

a-Matematik, Fen ve Mühendislik bilgilerini uygulama becerisi

b-Deney tasarlayıp yürütebilme ve sonuçları analiz edip yorumlama becerisi

c-Bir sistem, eleman ve prosesi istenilen ihtiyaçları karşılayacak şekilde tasarlama becerisi

d-Çok disiplinli takım çalışması yürütebilme becerisi

e-Mühendislik problemlerini belirleme, formüle etme ve çözme becerisi

f-Mesleki ve etik sorumlulukları kavrama

g-Çok etkin sözlü ve yazılı iletişim kurabilme becerisi

h-Mühendislik çözümlerinin küresel ve toplamsal boyutlarda etkisini kavraması için gereken geniş kapsamlı bir eğitimi- Yaşam boyu öğrenme ihtiyacını kavramış ve bu yeteneği kazanmış olmaları

j-Güncel/çağdaş konulara ilişkin bilgi sahibi olmaları

k-Mühendislik uygulamaları için gerekli teknikleri ve modern mühendislik aygıtlarını kullanabilme becerisi

 

Her programın bir değerlendirme süreci ve belgelendirilmiş sonuçları olmalıdır. Sonuçların programın gelişiminde ve iyileştirilmesinde kullanılması ve misyon ve amaçlarla uyumluluğu ölçülmelidir. Bu konulardaki belgeler öğrenci portfolio, tasarım projeleri, ulusal (merkezi) sınav sonuçları, mezunların performanslarını belgeleyen anket ve araştırma sonuçları işveren anketleri ve mezunların iş bulma verileri vb’dir. Kurum ayrıca yatay geçiş yapan öğrencilerin kabulüne ve diğer kurumlardan alınan kredilerin kabulüne ilişkin kriterleri de benzer bir anlayış çerçevesinde belirlemelidir.

 

4- Mesleki Bileşen

 

Mesleki bileşen olarak mühendisliğe ilişkin alanlar (temel bilimler, temel mühendislik konuları vb.) tanımlanır fakat özel olarak dersler aranmaz. İçeriğin, programın ve kurumun amaçlarıyla da tutarlı olarak her alana gerekli ilgi ve zamanı tanıyor olmalıdır.

 

Öğrenciler önceki yıllarda aldığı derslerde öğrendiği bilgileri, mühendislik standartları ve gerçek sınırlamaları dayalı esaslı bir tasarım deneyimi ile birleştirerek mühendislik pratiğine hazırlanmalıdır. Bu tasarım deneyiminde etik, politik ve sosyal boyutları ile çevreye sürdürülebirliğe, sağlığa ve güvenliğe ilişkin kaygılarda ele alınmalıdır.

 

Mesleki ağırlıklar açısından

 

a) Bir yıl eşdeğeri üniversite matematiği ve temel bilim derleri alınmalı

b) Bir buçuk yıl eşdeğeri mühendislik bilimleri ve mühendislik tasarımı dersleri alınmalı

c) Müfredat teknik içeriği tamamlayan, programın eğitsel amaçları ile uyumlu olan genel bir eğitim bileşeni ile tamamlanmalıdır.

 

5. Öğretim Kadrosu

 

Eğitimin kalbi olan öğretim üyeleri programda belirtilen özellikleri sağlayacak sayıda be bileşimde olmalıdır. Öğrencilere yönelik iletişim, danışmanlık ve yönlendirme çalışmalarında yardımcı olmak, mesleki gelişmelerine katkıda bulunmak ve endüstri ile ilişkileri sürdürebilmek için yeterli öğretim kadrosu bulunmalıdır.

 

Öğretim üyeleri programı değerlendirme ve geliştirme açısından yeterli beceriye sahip olmalı ve bu konuda eğitilmelidirler. Öğretim üyelerinin yeterlilikleri genel olarak eğitimleri, mühendislik ve hocalık deneyimleri, iletişim kurma becerileri, daha etkin programlar geliştirmeye olan istekleri, akademik yeterlilikleri ve mesleki kuruluşlara katılımları ile ölçülür.

 

6. Altyapı

 

Sınıflar, laboratuarlar ve ilgili ekipmanlar program amaçlarını sağlayacak düzeyde olmalı ve öğrenmeyi destekleyecek atmosferi sağlamalıdır. Öğrenci –öğretim üyesi iletişimini sağlayıcı, mesleki gelişmeyi ve aktiviteleri artırıcı alt yapılar bulunmalıdır. Programlar öğrencilere yeni mühendislik araçlarını öğrenme ve kullanma olanağı sağlamalıdır. Bilgisayar ve bilgi altyapısı öğrencilerin ve öğretim üyelerinin bilimsel çalışmalarını desteklemeye ve program amaçlarını sağlamaya olanak tanımalıdır.

 

7. Kurumsal Destek ve Mali Kaynaklar

 

Kurumsal destekler, mali kaynaklar ve yapıcı liderlik, mühendislik programının kalite ve sürekliliğini sağlamalıdır. Kaynaklar iyi yetişmiş öğretim üye kadrosunu çekebilmeye, tutabilmeye ve onların gelişmesini sağlayabilmeye yeterli olmalıdır. Kaynaklar aynı zamanda mühendislik programlarının gerektirdiği imkanları korumak ve ekipmanı satın almak ve kullanabilmek için de yeterli düzeyde olmalıdır. Destek personeli ve kurumsal servisler program amaçlarını karşılayabilecek düzeyde olmalıdır.

 

8. Program Kriterleri

 

Her program uygulanabilir program kriterlerini sağlamak zorundadır. Program kriterleri her disiplin için gerekli temel ve özel kriterleri sağlamalıdır. Program kriterinde sıralanan koşullar yalnızca müfredata ve öğretim üyelerinin kalifikasyonları ile ilişkilidir. Eğer bir program adından dolayı iki veya daha fazla program kriteri setinin konusu olursa, o zaman bu program ile ilgili her program kriteri setine uygun olmalıdır. Kesişen koşulların bir kez sağlanması yeterlidir.

 

Bir program ortaklaşa bir çabanın sonucu oluşuyorsa o zaman her bileşen ayrı akredite edilmelidir. İleri düzey programlar için kriterler temel düzey program kriteri ile aynıdır. Ancak ileri düzeyde, temel düzeyin üzerine bir yıllık eğitim ve mühendislik projesi veya araştırma etkinliği aranır.

 

Copyright © 2011 - Tüm Hakkı Saklıdır - İzin alınmadan hiçbir veri kullanılamaz.